Bệnh beri beri là gì? Nguyên nhân và triệu chứng và cách điều trị

0

Bệnh beri beri là loại bệnh thiếu hụt vitamin B1 gây nên tình trạng phù nề kèm suy tim, viêm dây thần kinh… Loại bệnh này thường hay gặp ở những nước dùng gạo làm lương thực chính, nắm rõ các nguyên nhân và triệu chứng của bệnh là yếu tố quan trọng để điều trị thành công.

Bệnh beri beri là gì?

Bệnh beri beri là chứng bệnh tê phù do thiếu hụt vitamin B1 ( hay còn gọi là thiamin). Căn bệnh này được các chuyên gia phân chia làm hai loại: thể tê phù ướt (wet Beri beri) và thể tê phù khô (dry Beri beri).

Hình ảnh người mắc bệnh beri beri

Hình ảnh người mắc bệnh beri beri

Bệnh tê phù ướt có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hệ tim mạch và tuần hoàn. Còn trong một vài trường hợp nghiêm trọng, bệnh tê phù ướt dễ dẫn đến suy tim. Bệnh beri beri tê phù khô thì sẽ gây tổn thương tới các dây thần kinh và làm mất trương lực cơ, nguy hiểm nhất là teo cơ. Bệnh Beriberi còn có thể gây đe dọa đến tính mạng nếu không được chữa trị kịp thời.

Tuy nhiên bạn cũng không cần quá lo lắng, nếu bổ sung đủ các loại thực phẩm giàu thiamin như đậu, rau xanh, thịt và các hạt giàu vitamin B1 thì nguy cơ mắc bệnh beri beri là rất thấp. Ngày nay, bệnh chủ yếu gặp ở những người nghiện rượu, phụ nữ mang thai…

Nguyên nhân gây bệnh beri beri cần biết

Nguyên nhân chủ yếu là do chế độ dinh dưỡng thiếu hụt nghiêm trọng vitamin B1. Căn bệnh này xuất hiện phổ biến tại những khu vực mà người dân có thói quen ăn gạo xay xát quá kĩ hoặc những loại gạo kém chất lượng chỉ chứa khoảng 1/10 hàm lượng vitamin B1  so với gạo trắng bình thường. Bên cạnh đó, nguyên nhân gây bệnh beri beri còn do:

  • Nghiện rượu: Những người mắc chứng nghiện rượu kinh niên sẽ rất khó hấp thụ và dự trữ vitamin B1.
  • Do gen di truyền: Đây là nguyên nhân mắc bệnh beri beri rất hiếm gặp khi cơ thể không có khả năng hấp thụ vitamin B1 từ thức ăn.
  • Tiêu chảy kéo dài: Người bị tiêu chảy kéo dài hay lạm dụng thuốc lợi tiểu cũng rất dễ dẫn đến thiếu hụt hàm lượng vitamin B1.
  • Bệnh nhân chạy thận: Người phải chạy thận thường xuyên cũng có nguy cơ mắc bệnh beriberi do cơ thể thiếu hụt nguồn vitamin B1 dự trữ.
  • Thiếu hụt vitamin B1: Đây là một trong các nguyên nhân gây bệnh beri beri phổ biến, nhất là ở những trẻ sơ sinh và suy dinh dưỡng.
  • Mang thai, cho con bú: Các chị em mang thai hoặc đang cho con bú có nguy cơ mắc bệnh beri beri cao hơn người bình thường nhiều lần do sự thay đổi nội tiết tố và nhu cầu bổ sung hàm lượng dưỡng chất cao.
Bệnh có thể xảy ra do rất nhiều nguyên nhân nhưng chủ yếu là do thiếu hụt dưỡng chất

Bệnh có thể xảy ra do rất nhiều nguyên nhân nhưng chủ yếu là do thiếu hụt dưỡng chất

Các triệu chứng bệnh beri beri điển hình

Thông thường triệu chứng của bệnh phụ thuộc vào từng thể  khác nhau. Cụ thể:

Với bệnh beri beri tê phù thể ướt

  • Dấu hiệu khó thở khi tập thể dục thể thao với cường độ nhẹ.
  • Khó thở vào buổi sáng khi thức dậy.
  • Tim thường xuyên đập nhanh.

Với bệnh beri beri tê phù thể khô

  • Biểu hiện suy giảm trương lực cơ.
  • Ngứa ngáy hoặc mất cảm giác ở bàn tay, bàn chân.
  • Thường xuyên lú lẫn.
  • Gặp khó khăn khi nói.
  • Nôn mửa, tê liệt.

Trong những trường hợp nặng, bệnh beri beri thường xuất hiện kèm theo hội chứng Wernicke-Korsakoff. Hội chứng Wernicke-Korsakoff là dạng tổn thương não bộ do sự thiếu hụt đặc biệt nghiêm trọng vitamin B1. 2 căn bệnh này kết hợp có thể gây chứng mất trí nhớ, mất khả năng vận động cơ và gặp các vấn đề về thị giác. Thậm chí bệnh này còn khiến cho não bộ không có khả năng hình thành ký ức mớ và gây ra hoang tưởng.

Các phương pháp điều trị bệnh beri beri hiện nay

Căn cứ vào tình trạng mắc bệnh beri beri mà bác sĩ sẽ đưa ra những phương án điều trị khác nhau như:

Điều trị ở cấp độ nhẹ

Khi mắc bệnh beri beri  ở mức độ nhẹ bác sĩ sẽ chỉ định dùng vitamin B1 viên. Người bệnh sẽ uống viên vitamin B1 – 10mg (uống 3 – 5 viên một lần) và uống ngày 2 lần, liên tục trong khoảng 7 – 10 ngày.  

Bên cạnh việc sử dụng thêm các loại vitamin nhóm B người bệnh cũng cần phải chú ý đến chế độ dinh dưỡng. Người bệnh beri beri  nên tăng cường bổ sung thực phẩm giàu protein, vitamin và các chất dinh dưỡng bao gồm: thịt, cá, đậu, rau và trái cây tươi… Đồng thời người bệnh nên ăn nhạt và có chế độ nghỉ ngơi phù hợp.

Điều trị  bệnh beri beri ở cấp độ nặng

Người bệnh sẽ được kết hợp giữa phương pháp tiêm và uống vitamin B1. Tiêm vitamin B1 sẽ được chỉ định dùng ống 25mg, 1 ngày từ 2 – 4 ống, chia 2 lần, tiêm liên tục 5 – 7 ngày và cuối cùng là uống vitamin B1 viên.

Ngoài ra bệnh nhân sẽ được sử dụng thuốc trợ tim khi có dấu hiệu rối loạn tim mạch. Người mắc bệnh beri beri  cần xây dựng chế độ ăn nhạt, châm cứu kết hợp với nghỉ ngơi hợp lý.

Khi bệnh beri beri xuất hiện những biến chứng đặc biệt nguy hiểm như liệt và teo cơ thì cần phải kết hợp nhiều liệu pháp như: dùng thuốc đặc trị kết hợp với việc bổ sung vitamin B1 chủ yếu là dạng thuốc viên, châm cứu, chế độ ăn uống hợp lý và coi trọng luyện tập. Người mắc bệnh beri beri mạn tính dẫn tới liệt và teo cơ phải kiên trì điều trị trong thời gian dài để tăng cơ hội phục hồi.

Thuốc điều trị bệnh beri beri

Thuốc điều trị bệnh beri beri

Các biện pháp phòng tránh bệnh beri beri

Có thể nói bệnh beri beri để lại những hậu quả hết sức nghiêm trọng đến sức khỏe mà bạn cần phải hết sức cảnh giác. Đặc biệt, bạn nên thực hiện các biện pháp nhằm phòng tránh nguy cơ mắc bệnh như sau:

  • Xây dựng chế độ dinh dưỡng cân bằng và lành mạnh bao gồm: rau xanh, cây họ đậu, thịt, cá, các loại hạt nguyên cám, sản phẩm làm từ bơ sữa…
  • Bệnh nhân bị bệnh beri beri tăng cường luyện tập thể dục thể thao, nâng cao sức đề kháng.
  • Đối với phụ nữ mang thai và đang cho con bú cần phải được kiểm tra tình trạng vitamin B trong cơ thể định kỳ. Ngoài ra các sản phẩm sữa công thức cho trẻ nhỏ cũng cần phải được bổ sung đầy đủ vitamin B1.
  • Người bệnh beri beri nên hạn chế tối đa việc sử dụng các loại đồ uống có cồn nhất là rượu bia để giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh. Những người nghiện rượu cũng cần được kiểm tra tình trạng thiếu vitamin B1 thường xuyên.

Trên đây là những thông tin về nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị bệnh beri beri hiệu quả. Mong rằng những kiến thức này sẽ giúp bạn có cái nhìn chính xác về căn bệnh nguy hiểm này.

Share.