Viêm đại tràng là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

0

Viêm đại tràng là một bệnh lý về đường tiêu hóa, với nhiều diễn biến phức tạp. Bởi vậy sớm nắm rõ được nguyên nhân, triệu chứng là yếu tố then chốt giúp người bệnh phòng tránh và điều trị kịp thời.

Viêm đại tràng là gì, có nguy hiểm không?

Đại tràng là phần cuối của ống tiêu hóa, đảm nhận nhiệm vụ hấp thụ nước và muối khoáng từ thức ăn kết hợp với sự phân hủy của vi khuẩn ở đường ruột sẽ tạo ra bã thức ăn hay còn gọi là phân. Khi đủ lượng, đại tràng sẽ thực hiện các cơn co bóp để bài tiết lượng bã thức ăn này qua hậu môn.

Bệnh viêm đại tràng gây tổn thương lớp niêm mạc ở nhiều mức độ khác nhau. Trường hợp nhẹ, người bệnh sẽ xuất hiện các vết viêm gây đau. Khi bệnh tiến triển ở giai đoạn nặng có thể xuất hiện các ổ loét, xuất huyết, thậm chí là hình thành những ổ áp xe ở đại tràng.

Hình ảnh viêm đại tràng ở bệnh nhân

Hình ảnh viêm đại tràng ở bệnh nhân

Không chỉ ảnh hưởng đến việc ăn uống, sinh hoạt mà chứng viêm đại tràng còn tiềm ẩn những biến chứng vô cùng khó lường, ảnh hưởng đến tính mạng của người bệnh. Khi lớp niêm mạc bị tổn thương trong thời gian dài, bệnh có thể chuyển sang giai đoạn mãn tính, gây thủng, giãn đại tràng, thậm chí là ung thư đại tràng.

Triệu chứng bệnh viêm đại tràng

Tùy vào mức độ nguy hiểm của bệnh mà dấu hiệu ở mỗi người là khác nhau. Tuy nhiên hầu hết bệnh nhân viêm đại tràng sẽ phải đối mặt với những triệu chứng sau:

  • Bất thường về đường tiêu hóa: Người bệnh bị viêm đại tràng đi đại tiện thấy phân lúc rắn lúc lỏng, có mùi hôi, tanh khó chịu, vừa đi xong lại mót đi tiếp. Triệu chứng này sẽ thể hiện rõ ràng nhất sau khi bệnh nhân ăn phải đồ lạ, thực phẩm tươi sống, hải sản, đồ ăn cay, nóng, chua,…
  • Đau quặn bụng: Đau quặn bụng là triệu chứng điển hình mà người bệnh viêm đại tràng phải đối mặt.Vị trí của các cơn đau thường xuất hiện dọc theo khung đại tràng và hai hố chậu. Cơn đau khi thì dữ dội, khi thì âm ỉ. Người bệnh sẽ có cảm giác dễ chịu hơn sau khi đi tiểu.
  • Chướng bụng: Tình trạng chướng bụng, căng cứng bụng sẽ luôn thường trực ở bệnh nhân, nhất là khi vừa mới ăn xong và giảm khi đi đại tiện.
  • Cơ thể mệt mỏi, suy nhược: Khi bị viêm đại tràng, quá trình hấp thụ chất dinh dưỡng của dạ dày sẽ bị ảnh hưởng. Chính vì thế, bệnh nhân sẽ thường có cảm giác chán ăn, ăn uống kém, đầy bụng, cơ thể mệt mỏi, khó ngủ, suy giảm trí nhớ, hay cáu gắt và lo lắng.
  • Suy giảm sức khỏe: Có những bệnh nhân bị viêm đại tràng trong thời gian dài còn bị suy giảm sức khỏe rõ ràng, thể trạng gầy xộc, thiếu sức sống.

Nguyên nhân viêm đại tràng

  • Nhiễm khuẩn đường ruột: Khi cơ thể dung nạp phải những thực phẩm không đảm bảo vệ sinh, đồ ăn sống chưa được nấu chín, lâu dần đường ruột sẽ bị nhiễm khuẩn. Lúc này, các vi khuẩn, virus, rota, lỵ amip sẽ thừa cơ xâm nhập vào cơ thể gây tổn thương niêm mạc đại tràng.
  • Nguyên nhân bệnh viêm đại tràng do táo bón: Táo bón kèm theo tình trạng đi ngoài ra máu, bụng đau âm ỉ là nguyên nhân phổ biến gây ra tình trạng đại tràng bị viêm.
  • Lạm dụng thuốc tây: Việc lạm dụng thuốc kháng sinh trong thời gian dài có thể tiêu diệt các vi khuẩn có lợi trong cơ thể, gây mất cân bằng vi sinh đường tiêu hóa và gây ra tình trạng viêm đại tràng. Lúc này, các vi khuẩn có hại sẽ thừa cơ xâm nhập và phát triển mạnh gây tổn thương đại tràng. Đặc biệt, việc sử dụng kháng sinh trong thời gian dài có thể khiến vi khuẩn nhờn thuốc, chức năng đại tràng từ đó ngày càng yếu đi và rất dễ bị nhiễm khuẩn.
  • Nhiễm độc: Người bị nhiễm độc do thủy ngân, thuốc diệt cỏ,…sẽ có nguy cơ cao mắc bệnh.
  • Stress, tâm lý căng thẳng: Người thường xuyên phải chịu áp lực từ công việc, lo lắng, ăn uống thất thường,… sẽ có nguy cơ cao mắc bệnh viêm đại tràng hơn những người bình thường.
  • Bệnh Crohn: Crohn là bệnh lý gây ra những tổn thương trên từng đoạn hoặc từng vùng của đại tràng gây ra những biến chứng nguy hiểm như tắc ruột, thủng ruột, xuất huyết tiêu hoá,…
  • Bệnh lao: Người bị mắc bệnh lao thực quản hay lao phổi sẽ có nguy cơ cao mắc bệnh viêm đại tràng hơn những người bình thường. Bởi khi bị mắc các bệnh lý này, vi khuẩn sẽ dễ dàng xâm nhập vào đường ruột, gây ra các triệu chứng dai dẳng rất khó điều trị dứt điểm.
  • Một số bệnh lý về đường ruột: Thiếu máu cục bộ đại tràng, viêm ruột… cũng có thể là nguyên nhân gây viêm đại tràng.
Một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh viêm đại tràng

Một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh viêm đại tràng

Chẩn đoán và phân loại bệnh viêm đại tràng

Phương pháp chẩn đoán

  1. Xét nghiệm máu: Phương pháp chẩn đoán này giúp đánh giá tổng thể tình trạng của bệnh nhân và tìm kiếm các vấn đề tiềm ẩn liên quan tới viêm đại tràng.
  2. Điện giải đồ: Giúp xét nghiệm về các chất vi lượng trong cơ thể như natri, kali, clorua, thường các chất này sẽ giảm đi nếu xảy ra tiêu chảy.
  3. Nội soi đại tràng: Nếu đã thực hiện hai phương pháp chẩn đoán trên mà chưa xác định được nguyên nhân gây ra viêm đại tràng thì nội soi có thể được xem xét. Trong quá trình nội soi đại tràng, bác sĩ sẽ lấy một mẫu mô nhỏ từ lớp niêm mạc đại tràng để nghiên cứu dưới kính hiển vi giúp khẳng định chẩn đoán.
  4. Chụp cắt lớp vi tính (CT): Giúp quan sát hình ảnh đại tràng và phần còn lại của bụng.

Phân loại viêm đại tràng

Căn cứ vào mức độ nguy hiểm của bệnh, người ta phân viêm đại tràng thành hai loại: cấp tính và mãn tính.

  1. Viêm đại tràng mãn tính: Đây là tình trạng viêm trong một thời gian dài dẫn đến mãn tính. Lúc này, tình trạng viêm nhiễm đại tràng đang ở mức độ nặng, gây tổn thương đến niêm mạc đại tràng, xuất hiện những vết loét, xung huyết, thậm chí là áp xe.
  2. Viêm đại tràng cấp tính:  Là tình trạng đại trạng bị nhiễm độc, kèm theo các triệu chứng như đau bụng, tiêu chảy. Bệnh sẽ tái phát nhiều lần, lâu ngày trở thành mãn tính.

Cách phòng tránh bệnh viêm đại tràng

Chế độ ăn uống

  1. Xây dựng chế độ ăn uống tốt cho hệ tiêu hóa: Một hệ tiêu hóa hoạt động trơn tru, khỏe mạnh sẽ giúp ngăn ngừa các biến chứng của bệnh viêm đại tràng.
  2. Người bệnh cần tăng cường bổ sung nhiều chất xơ vào khẩu phần ăn bằng các loại rau củ cùng thực phẩm giàu kali như đu đủ, chuối, khoai tây,…
  3. Uống thật nhiều nước, không những giúp làm mát cơ thể mà còn thúc đẩy quá trình đào thải độc tố ra ngoài cơ thể nhanh chóng hơn.
  4. Hạn chế ăn các thực phẩm tươi sống như rau sống, tiết canh, gỏi,..
  5. Để phòng tránh viêm đại tràng cần tránh sử dụng các loại chất kích thích, đồ uống có cồn.
  6. Không nên ăn quá nhiều đồ ăn dầu mỡ hoặc có gia vị cay nóng vì dạng thức ăn này không tốt cho dạ dày và đường tiêu hóa.
  7. Người bệnh nên chia nhỏ bữa ăn từ 3 bữa chính thành 5 bữa chính trong ngày. Lưu ý hãy nhai kỹ rồi mới nuốt để giảm áp lực hoạt động lên dạ dày.
Bệnh nhân cần có chế độ ăn uống hợp lý

Bệnh nhân cần có chế độ ăn uống hợp lý

Chế độ sinh hoạt

  1. Loại bỏ thói quen thức khuya, ngủ trễ. Bởi ban đêm là lúc cơ quan trên cơ thể được nghỉ ngơi sau ngày dài hoạt động, vì vậy thức khuya sẽ khiến cơ thể bị lao lực, giảm sức đề kháng khiến cho các cơ quan hệ tiêu hóa như đại tràng lâu dần bị yếu đi.
  2. Tập luyện thể dục thường xuyên để tăng sức đề kháng và tăng khả năng hoạt động của hệ tiêu hóa. Người bệnh nên dành mỗi ngày 15-30 phút để đi bộ, lưu ý không ăn no ngay sau khi tập thể dục.
  3. Giữ một tinh thần thoải mái, tâm trạng vui vẻ. Điều này không những ngăn ngừa sự phát triển của bệnh viêm đại tràng mà còn giúp phòng tránh nhiều bệnh lý nguy hiểm khác.

Cách chữa bệnh  viêm đại tràng

Điều trị viêm đại tràng bằng thuốc tây

Việc sử dụng thuốc tây chữa bệnh là sự lựa chọn cần thiết cho các bệnh viêm đại tràng. Tùy theo dấu hiệu và tình trạng mà bác sĩ sẽ chỉ định sử dụng nhóm thuốc phù hợp:

  1. Thuốc giảm đau: Phloroglucinol, Mebeverine, Trimebutin,…
  2. Thuốc tiêu chảy: Imodium, Actapulgite, Smecta,…
  3. Thuốc giảm chứng đầy hơi, chướng bụng: Than hoạt tính Carbophos,…
  4. Thuốc chống táo bón: Duphalac, Microlax dạng ống, Sorbitol, Igol,…
  5. Thuốc diệt khuẩn đường ruột: Ciprofloxacin, Metronidazol, Biseptol,…

Chữa viêm đại tràng bằng các bài thuốc nam

  • Bài thuốc từ lá mơ

Người ta phát hiện được trong lá mơ có chứa nhiều các chất có tác dụng sát khuẩn, tiêu viêm, chống co thắt đại tràng rất tốt. Chính vì vậy, lá mơ được tận dụng rất nhiều trong các bài thuốc dân gian trị rối loạn tiêu hóa, viêm đại tràng,…

Bài thuốc chữa viêm đại tràng bằng lá mơ

Bài thuốc chữa viêm đại tràng bằng lá mơ

Thực hiện: Lá mơ rửa sạch, thái nhỏ. Sau đó trộn với 10g gừng tươi băm nhỏ và 2 lòng đỏ trứng gà. Cho hỗn hợp trên vào chảo, phía dưới lót một lớp lá chuối tươi, chiên chín và ăn khi còn nóng. Thực hiện kiên trì trong 2 tuần sẽ thấy bệnh tình thuyên giảm.

  • Bài thuốc chữa viêm đại tràng từ mè đen

Mè đen là loại thực phẩm có tác dụng nhuận tràng, hỗ trợ tiêu hóa rất tốt. Trong khi đó, mât ong lại có tính kháng viêm tự nhiên. Sự kết hợp hai nguyên liệu này mang lại tác dụng tuyệt vời giúp đẩy lùi triệu chứng bệnh viêm đại tràng.

Thực hiện: Lấy 100g mè đen đem sao thơm. Mỗi ngày dùng 1 thìa mè đen và 1/4 thìa mật ong, nhai đều và nuối.

  • Bài thuốc trị viêm đại tràng từ củ riềng

Vị cay và ấm từ củ riềng sẽ giúp ôn trung, tán hàn, làm ấm tỳ vị và chống nôn vô cùng hiệu quả.

Thực hiện: Riêng tươi thái nhỏ, lá lốt mỗi loại 20g, hãm nước uống hàng ngày.

Các con số thống kê về bệnh viêm đại tràng

Theo số liệu thống kê từ Bộ Y tế, có đến hơn 15% dân số Việt Nam đang bị mắc bệnh viêm đại tràng. Đây là một bệnh lý rất nguy hiểm do khả năng chữa trị dứt điểm  rất thấp, dễ tái phát và có nguy cơ biến chứng thành ung thư đại tràng rất cao

Các nhà nghiên cứu cho rằng, tình trạng đại tràng bị viêm mãn tính có  nguy cơ ung thư đại tràng 20-25% và có tới 30% người bị viêm đại tràng kéo dàn 25 năm sẽ có nguy cơ bị ung thư đại tràng.

Tài liệu thông tin tham khảo

  • Nghiên cứu một số đặc điểm lâm sàng, nội soi và mô bệnh học trong bệnh viêm đại tràng mãn tính, của TS.BS Nguyễn Thúy Hương – Đại học Y Hà Nội.
  • Sự vận hành của hệ tiêu hóa: Đưa các chất dinh dưỡng đi nuôi cơ thể + Đào thải các chất cặn bã ra ngoài cơ thể, của nhóm sinh viên trường Cao Đẳng Y Dược Hồng Đức.
  • Sự khác biệt về đặc điểm lâm sàng giữa ung thư trực tràng phải và ung thư trực tràng trái, của Nguyễn Thị Thu Hường – Đại Học Y Hà Nội.
  • Nghiên cứu tỷ lệ kháng clarithromycin levofloxacin của helicobacter puolori bằng epsilometer và hiệu quả của phác đồ EBMT ở bệnh nhân viêm đại tràng – Đại Học Y Dược Huế.
  • Nghiên cứu chẩn đoán bệnh viêm đại tràng mãn tính bằng nội soi, mô bệnh học và tỷ lệ nhiễm Helicobacter pylori – Đại học Y Hà Nội,
Share.

About Author

Bác sĩ dạ dày Phạm Thị Hậu, bác sĩ chuyên khoa chữa các bệnh về dạ dày từ Cao bình vị Tâm Minh Đường hiệu quả không tái phát. Cô hiện là là tác giả, người chịu trách nhiệm nội dung tại Website:loetdaday.com, Mail:bacsidadayphamthihau@gmail.com